İnovasyon Amacıyla Kullanıcıyla Empatiyi Nasıl Geliştirilebilir?

İnovasyon kullanıcı için yeni ve faydalı ürün yapmaktır. Kullanıcının talep ettiği sorununu çözen ürün nasıl yapılmalıdır? Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi’nde İnovasyon ve Girişimcilik üzerine çalışan Prof. Dr. Mustafa Şeref Akın, inovasyon süreçlerinde empati kurmayı başarmak için üç model üzerinden durmaktadır: empati haritası, deneyim haritası ve eskiz oluşturma.
 Tarih: 03-10-2019 21:20:20   Güncelleme: 03-10-2019 21:59:20
İnovasyon Amacıyla Kullanıcıyla Empatiyi Nasıl Geliştirilebilir?

İnovasyon kullanıcı için yeni ve faydalı ürün yapmaktır.  Kullanıcının talep ettiği sorununu çözen ürün nasıl yapılmalıdır?

İnovasyon sürecinde sorunu görme empati kurmayı başarmaktır.

Empati insanları laboratuvar fareleri veya istatiksel olarak düşünmenin ötesinde, duygusal olarak anlamayı başarmak, onlarla derin bağ kurabilmektir.

Onların yaşadıkları hayatta karşılaştıkları karmaşık olaylar için geliştirdikleri “anlaşılmaz” gibi görünen stratejileri kavrama gayretinde olmaktır. 

Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi’nde İnovasyon ve Girişimcilik üzerine çalışan

Prof. Dr. Mustafa Şeref Akın, inovasyon süreçlerinde empati kurmayı başarmak için üç model üzerinden durmaktadır:

1- Empati haritası,

2- Deneyim haritası ve

3- Eskiz oluşturma.

Empati Haritası

Kullanıcıyla temas esnasında öğrenilmesi gerekenler empati haritası soruları yardımcı olmaktadır.

Empati haritası kullanıcının ne yapar, ne düşünür, ne hisseder, neden yapar, kimi dinler sorularına cevap vermektedir. Burada özellikle faaliyetle ilgili kullanıcının 5 duyu organıyla algıladıkları yazılmaktadır. 

Mülakat esnasında empati haritası çıkarılmaktadır.

Mülakatta kullanıcının anlattığı somut hikâyelerden kullanıcı konu hakkında: ne/nasıl/neden/kimi/nerede düşünür/duyar/yapar/görür/hisseder/danışır tespit edilmektedir. Sorular bu cevapları almak üzerine şekillendirilir (Şekil 1).

Deneyim Haritasi

Kullanıcının yaşayabileceği 5 deneyim mevcut: Fiziksel-bilişsel-sosyal-kültürel-duygusal (Şekil 2). 

Fiziksel deneyimde nesnelerle olan fiziksel iletişimi tanımlamaktadır.  Ayakkabı üzerine bir çalışma yapıldığında fiziksel deneyimi “ayakkabı ayağımı sıktı, yokmuş gibi hafif, rahatım ve her an koşmaya hazırım” gibi ifadelerden çıkarılmaktadır.  

Bilişsel deneyimde iletişimde oldukları nesnelere kullanıcının rasyonel açıdan anlam yüklemesidir. Araba konusunda bir çalışmada; kullanıcının “araba ekranı çok karmaşık, aradığımı bulamıyorum” ifadesi yaşadığı kafa karışıklığını yansıtır. 

Sosyal deneyimde kullanıcının bulunduğu ortamda iletişimde olduklarıyla nasıl sosyalleştiğine bakılmaktadır. Toplum içindeki davranışı sorulmaktadır. Örneğin kartvizit üzerine bir çalışmada kullanıcıların kartviziti “anımsatma, tasarım ve zevk sahibi olma, e-posta ya da telefon ile iletişimi tetikleme, sosyal statüyü ölçme, kişiye öz güven verme, karşısındakini tanıma adına başlangıç konuşmasına imkân sağlaması” ifadeleri sosyal deneyimdir.

Kültürel deneyimde kültürel olarak hangi deneyimden geçtiği incelenmektedir. Şapka araştırmasında şapkanın bir kişi ile (Che Guvera, Bülent Ecevit vs.) özdeşleşmiş olan aksesuarı hakkındaki bakış açısının ifadesi kullanıcının kültürel yönünü gösterir. 

 

Eskiz/Kâğittan Prototipler

Eskiz (kâğıttan prototip) kullanıcının ihtiyaçlarını ve arzularını kâğıda dökmektir. Prototipin amacı kullanılabilecek bir ürün/servis ortaya koymak değil, geri bildirim almaktır. Eskiz paydaşlarla iletişim sağlama (empati) yoludur. 

Eskiz Çiziminde Empati Edinme Süreci
 
1. Aşama: İdeal ürünü dizayn et 
İlk aşamada gaye kişinin kendince en iyi servisin/ürünün/çözümün ne olduğunu düşünmesi ve çizmesidir. Sürecin sonucunda kendi ile başkası için iyi olanın ne kadar farklı olduğunun kavranması beklenmektedir.  (Şekil 3). 
 
 
(Kaynak: Standford Design School, 2019).
 
2. Aşama: Kullanıcıya sor
 
İkinci aşamada amaç, kullanıcı için faydalı bir ürün kurgulamaktır. Önce empati kazanmak için mülakat yapılmaktadır. Mülakat esnasında kullanıcının ifadeleri not alarak veya çizim yaparak kâğıda dökülmektedir (Şekil 4). Ses kaydına alınırsa mülakattaki detaylar daha net yakalanmış olmaktadır.  Şaşırtan cevabın üzerinde özellikle durulmaktadır.
 
 
3. Aşama: İhtiyaç ve arzularını anlama, listeleme, problemi ifade etme
 
Üçüncü aşamada, kullanıcıların ihtiyaçları ve arzuları ayrıştırılmaktadır. İhtiyaçlar temel olanlardır. Ancak arzuları yansıtan tasarı beğeni kazanmaktadır. Bu aşamada kullanıcının problemi tanımlanmaktadır. Tanımlanan problem katılımcıya sorulmaktadır. Kullanıcının gerçekten ihtiyaçları ve arzuları anlaşıldığı teyit edilmektedir (Şekil 5). Varılan problemin bu olduğu kullanıcıya sorulmaktadır. 
 
 
4. Aşama: Eskiz çizme
 
Dördüncü aşamada, eskiz olarak karakalemden örnekler çizilmektedir (Şekil 6). Özellikle radikal çizimler yapılmaktadır. 

5. Aşama: Test -Geri bildirim ve sesli eleştiriler-
 
Beşinci aşamada, kullanıcı eskizlere sesli eleştiri yaparak geri bildirimde bulunmaktadır (Şekil 7).
 
 
6. Aşama: Yapmak -Kaba Prototip-
 
Altınca aşamada, kullanıcıların ihtiyaçlarını ve arzularını yansıtan karton kağıtları uhuyla birleştirilerek kaba prototip yapılmaktadır.
Mükemmellik aranmaz (Şekil 8). 
 
 
7. Aşama: Tekrar Test etmek: Sesli Eleştiri 
 
Yedinci aşamada, kullanıcıya tekrar sorulmakta, olumlu (ne işliyor) ve olumsuz (neler ilerletilmeli) eleştirileri not edilmektedir (Şekil 9). 

 

Sonuç

Empati tekniklerin geliştirilmesinde veya uygulanmasında temel sebep piyasaya sürülen ürünlerin %80’inin 6 ay içerisinde başarısız olmasıdır. 

Empati kurulmayan projede kullanıcı nezdinde katma değer üretmeyecek ve piyasada talep görmeyecek bir ürün için ciddi zaman ve maddi imkanlar tüketilmiş olur. Kullanıcının sorunları tasarımcı tarafından içselleştirilmesi inovatif çözüm için ilhamı vermektedir. 

Empati haritasında kullanıcının ne yapar, ne düşünür, ne hisseder, neden yapar, kimi dinler sorularıyla tanımaya çalışılmaktadır. Kullanıcının çevresiyle bir bütün olduğu kabul edilmektedir. Faaliyetin ardındaki motivasyon öğrenilmektedir.

Deneyim haritası beş deneyimi kapsamaktadır: Fiziksel, bilişsel, sosyal, kültürel, duygusal. 

Eskizde, kullanıcının beklentilerini anlayabilmek için kâğıda dökmek gerekmektedir. Amacı kullanılabilecek bir ürün/servis ortaya koymak yerine geribildirim almaktır. Paydaşlarla iletişim sağlama (empati) yoludur. 

 

Etiketler
  YORUMLAR 0 Yorum YORUM YAP
Bu Haber'e ilk yorum yapan siz olun.
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  DİĞER YÖNETİM Haberleri
Tüm Anketler
İş Yerinde Stres Yaşamanızın Temel Nedeni Nedir?
BİZİ TAKİP EDİN
  • YUKARI